Wydawca i Zespół Redakcyjny czasopisma naukowego „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości” (ZTR) podejmują wszelkie starania w celu zapewnienia wysokich standardów etycznych obowiązujących w praktyce wydawniczej oraz wykorzystują niezbędne środki do zapobiegania nadużyciom i nierzetelności autorskiej w procesie wydawania czasopisma.

Poniżej zamieszczone zasady postępowania i etyki publikacyjnej w ZTR opracowano, aby zapewnić poprawne, terminowe i z zachowaniem standardów etycznych publikacje artykułów naukowych. Przyjęte zasady postępowania w procesie publikacyjnym ZTR, obowiązujące członków Zespołu Redakcyjnego, autorów, recenzentów oraz osoby współpracujące przy redagowaniu i publikowaniu artykułów (np. tłumacze), przygotowano na podstawie wytycznych Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE – Committee on Publication Ethics), dostępnych na stronie internetowej https://publicationethics.org/guidance/Guidelines.

Artykuły, które zostaną przyjęte do opublikowania w ZTR, nie mogą naruszać kanonu rzetelności i uczciwości naukowej oraz zasad etycznych i standardów obowiązujących w nauce. Przykłady nieuczciwości naukowej obejmują:

  • plagiat – sytuacja, gdy autor wykorzystuje pracę innego autora (opinie, dane) bez podania tego w tekście artykułu w formie powołania się na źródło informacji;
  • autoplagiat (zduplikowanie publikacji) - powtórne opublikowanie własnego utworu (bądź jego fragmentów) jako nowego, bez podania o tym informacji; w wyjątkowych sytuacjach jest moż­liwy przedruk lub tłumaczenie już opublikowanego tekstu, ale wymaga to zgody Wydawcy i musi zostać odnotowane w odpowiednim przypisie;
  • składanie tego samego tekstu jednocześnie w dwóch różnych wydawnictwach;
  • fałszowanie  danych lub manipulowanie nimi oraz nieuczciwość  w opisie wyników badań;
  • pominięcie w wykazie autorów osób, które przyczyniły się do powstania utworu (ghost authorship);
  • przypisanie autorstwa osobom, które nie miały żadnego wkładu w powstanie artykułu naukowego utworu lub których udział w powstaniu artykułu był znikomy (guest authorshiphonorary authorship);
  • nieujawnienie znaczącego wkładu autora w powstanie utworu (ghostwriting);
  • umieszczenie w wykazie autorów osób, które nie wyraziły na to zgody;
  • zatajanie konfliktu interesów, który występuje wtedy, gdy dążenie do prawdy naukowej staje się sprzeczne z konkurencyjnymi celami autora;
  • niesamodzielne stworzenie treści merytorycznej artykułu, lecz jej wygenerowanie z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI).

Wszystkie strony zaangażowane w proces publikacji artykułów w ZTR (redaktorzy, autorzy, recenzenci, wydawca) powinny zapoznać się z zasadami etyki publikacyjnej stosowanymi w czasopiśmie „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości” i je przestrzegać.

*****************************************************************************************************

ZASADY OBOWIĄZUJĄCE REDAKCJĘ

  1. Członkowie Zespołu Redakcyjnego ZTR wykonują swoje obowiązki z zachowaniem zasady poufności. Nikt z członków Zespołu Redakcyjnego nie może przekazywać osobom postronnym informacji na temat procedowanych artykułów, plików z artykułami, które nie zostały jeszcze opublikowane, informacji na temat recenzentów (w tym przypadku również autorom, w szczególności, gdy autorem jest żona/mąż członka Zespołu Redakcyjnego ZTR) oraz formularzy recenzji. W uzasadnionych przypadkach informacja taka może być udzielona wyłącznie przez Redaktora naczelnego po wcześniejszym uzgodnieniu z pozostałymi członkami Zespołu Redakcyjnego ZTR, autorem i recenzentem.
  2. Artykuł zgłoszony do ZTR przechodzi na etapie wstępnej weryfikacji ocenę pod kątem związku z celami i zakresem czasopisma, plagiatu (w programie SimilarityCheck) oraz zastosowania wymogów określnych w Informacjach dla autorów. Manuskrypty, które nie spełniają wstępnych kryteriów, są odrzucone na tym etapie. Proces wstępnej weryfikacji trwa zazwyczaj 3–7 dni roboczych.
  3. Redaktor prowadzący podejmuje decyzję o przyjęciu bądź odrzuceniu zgłoszonego przez autora artykułu do procesu recenzji po wcześniejszej konsultacji z Redaktorem naczelnym i pozostałymi Redaktorami. Decyzja ta wynika wyłącznie z przesłanek merytorycznych, redakcyjnych i zachowania zasad etycznych. Zespół Redakcyjny stosuje bowiem zasadę fair play. Rasa, płeć, wiek, orientacja, wiara, pochodzenie, narodowość ani przekonania polityczne nie mają wpływu na podjęcie decyzji o przyjęciu albo odrzuceniu artykułu.
  4. Autor odrzuconego artykułu na etapie weryfikacji wstępnej może odwołać się do Redaktora naczelnego  w formie pisemnej. Czas rozpatrzenia takiego odwołania wynosi trzy tygodnie od daty otrzymania pisma.
  5. Zespół Redakcyjny zobowiązuje się do niewykorzystywania przysłanego tekstu, jeśli zostanie odrzucony.
  6. Redaktorzy prowadzący poszczególne numery ZTR są zobowiązani do ujawnienia konfliktu interesu z autorami i recenzentami. Jeśli stwierdzi się konflikt interesów, który wynika m.in. z konkurencji, współpracy lub innych relacji z autorem, recenzentem, czy powiązanymi ośrodkami, procedowany artykuł powinien zostać przekazany do dalszego procedowania innemu Redaktorowi lub Redaktorowi naczelnemu, aby zachować obiektywizm. Jeśli jednak wystąpił konflikt interesów, a nie nastąpiła zmiana personalna w zakresie prowadzenia artykułu, wówczas dany Redaktor musi opublikować taką informację post factum, po opublikowaniu artykułu. Mogą być podjęte także inne działania, takie jak unieważnienie publikacji.
  7. Po przyjęciu artykułu na etapie weryfikacji wstępnej, określony Redaktor przekazuje go do dwóch anonimowych recenzentów z zachowaniem zasady unikania konfliktu interesu. Recenzentami nie mogą być aktualni członkowie Zespołu Redakcyjnego ZTR.
  8. Jeden kwartalnik ZTR w roku jest wydawany jako numer specjalny (tematyczny) w języku angielskim. W przypadku specjalnych (tematycznych) numerów ZTR, w których uczestniczą polscy lub zagraniczni Redaktorzy goszczący, przygotowujący Call for papers i współdziałający w rozpowszechnianiu informacji o planowanym wydaniu numeru tematycznego,  nadzór redakcyjny sprawuje Redaktor naczelny i Redaktor operacyjny. Redaktor operacyjny albo wyznaczony Redaktor tematyczny (tj. stali członkowie Zespołu Redakcyjnego) przekazuje zweryfikowany i wstępnie zaakceptowany artykuł do zrecenzowania przez dwóch anonimowych zewnętrznych recenzentów, tzn. obowiązuje tu procedura zgodna z zasadami stosowanymi przy edytowaniu pozostałych numerów czasopisma.
  9. Redakcja zapewnia wycofanie artykułu lub publikację korekty, zgodnie z wytycznymi COPE (COPE's Retraction guidelines). W przypadku opublikowania artykułu i znalezienia poważnego błędu albo w sytuacji, gdy znacząca jego część zostanie uznana za nieważną (np. część teoretyczna jest identyczna  jak w innym tekście już opublikowanym), bądź też znajdą się informacje poufne lub też gdy wyjdzie na jaw nieuczciwe wykorzystanie innej pracy, wówczas tekst będzie wycofany z danego numeru (wersja online) ze wskazaniem przyczyny (np. oszustwo, plagiat). W przypadku ujawnienia błędu powstałego z winy autora zostanie opublikowane sprostowanie. W razie, gdy błąd powstał na etapie opracowania redakcyjnego artykułu i jego publikacji, czasopismo opublikuje korektę błędu wraz ze stosownymi oświadczeniem i przeprosinami, przygotowanymi przez Zespół Redakcyjny.
  10.  Zespół Redakcyjny wraz z Wydawcą ZTR mają obowiązek rozpatrywać wszelkie działania nieetyczne, nawet jeśli  doszło do nich we wcześniejszych okresach. Wykryte przypadki nierzetelności naukowej będą ujawniane, włącznie z powiadomieniem instytucji zatrudniających autorów oraz Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.
  11.  Zespół Redakcyjny ma prawo odmowy przyjęcia do recenzji artykułu, którego autor wykazał się udokumentowaną nierzetelnością naukową w ciągu 5 lat poprzedzających zgłoszenie nowego artykułu.

*****************************************************************************************************

ZASADY OBOWIĄZUJĄCE AUTORÓW

  1. Artykuły są publikowane w ZTR po wyrażeniu zgody przez autorów na przekazanie praw majątkowych do tekstu na Wydawcę ZTR, co  następuje w formie podpisanego oświadczenia, którego formularz jest dostępny na stronie internetowej czasopisma w sekcji Dla Autorów i jako załącznik do Informacji dla autorów.
  2. Autorzy artykułu są zobowiązani do zapewnienia pełnej oryginalności prac przedłożonych do ZTR, które nie mogą stanowić plagiatu albo autoplagiatu lub zawierać fałszywych albo nieuczciwie podanych danych. Jeżeli w tekście zostały wykorzystane fragmenty lub opinie innych autorów, należy odnotować to w  przypisie. Opublikowane artykuły muszą zawierać wykaz wykorzystanych materiałów. Autorzy nie mogą składać do publikacji teksów, które wcześniej zostały opublikowane w tym samym kształcie w innych czasopismach. Jeżeli podobne teksty zostały opublikowane w innych wydawnictwach lub zaprezentowane podczas konferencji naukowych, autor zobowiązany jest do podania tego faktu w przypisie w artykule przedkładanym do recenzji w ZTR.
  3. Wymaga się od autorów artykułu zgłoszonego do publikacji ujawnienia wkładu poszczególnych autorów (z podaniem ich afiliacji oraz wkładu merytorycznego i procentowego) w powstanie artykułu, przy czym obowiązek ten ciąży w pierwszym rzędzie na autorze zgłaszającym tekst. Wymóg ten jest spełniony przez podpisanie przez autora/autorów i przysłanie do redakcji oświadczenia stanowiącego załącznik dostępny na stronie internetowej ZTR, w sekcji Dla Autorów.
  4. Autorzy są zobowiązani prowadzić dokładną ewidencję danych związanych ze zgłoszonym  artykułem i udostępniać je na uzasadnione polecenie. Autorzy gwarantują, że wszystkie dane wykorzystane w artykule są rzetelne i prawidłowe. W wymaganych przypadkach i jeśli pozwalają na to pracodawca, jednostka finansująca lub inne podmioty, które mogą mieć w tym interes, autorzy powinni zdeponować dane w odpowiednim repozytorium w celu ich udostępnienia i dalszego wykorzystania.
  5. Artykuł musi być stworzony samodzielnie przez autora/ów, a nie za pomocą narzędzi sztucznej inteligencji. Jeżeli autorzy wykorzystali do opracowania lub wygenerowania jakiejkolwiek części artykułu narzędzie sztucznej inteligencji, należy to wyraźnie zaznaczyć w opisie metodyki artykułu.
  6. Autorzy zachowują prawo do prezentowania swoich artykułów publikowanych w ZTR na konferencjach i seminariach naukowych.
  7. Jeżeli autor odkryje błędy lub niewłaściwe dane umieszczone w swoim tekście, jego obowiązkiem jest poinformowanie o tym fakcie Zespół Redakcyjny ZTR, a następnie wycofanie albo poprawienie artykułu. Wszyscy autorzy artykułu są zobowiązani do dostarczenia informacji o wycofaniu publikacji lub wniesienia poprawek do zauważonych błędów.
  8. Autorzy są zobowiązani do ujawnienia wszelkich finansowych lub osobistych związków z osobami lub organizacjami, które w sposób niewłaściwy mogłyby wpłynąć na ich pracę. Wszelkie źródła finansowania lub udział instytucji naukowo-badawczych muszą zostać wymienione przez autorów w odnośniku lub na końcu składanego tekstu.
  9. Artykuły powinny zawierać odpowiednio sformułowane podziękowanie i potwierdzenie wkładu osób trzecich. Autorzy są zobowiązani do wymienienia osób i instytucji, które wpłynęły na charakter i wyniki ich prac, w podziękowaniu sformułowanym na końcu składanego tekstu.

*****************************************************************************************************

ZASADY OBOWIĄZUJĄCE RECENZENTÓW

  1. Wszystkie teksty przysłane do redakcji i zakwalifikowane wstępnie do publikacji podlegają procesowi podwójnie anonimowej recenzji (double-blind review process - autor nie zna nazwisk recenzentów i recenzenci nie znają  nazwiska autora) przez dwóch recenzentów polskich lub zagranicznych, a w razie wydania przez recenzentów dwóch skrajnych opinii artykuł jest przekazywany do trzeciego recenzenta.
  2. Recenzentami są profesorowie lub doktorzy  specjalizujący się w określonej problematyce rachunkowości i auditingu. Recenzentami nie mogą być aktualni członkowie Zespołu Redakcyjnego ZTR.
  3. W przypadku, gdy recenzent uzna, że nie może przygotować terminowo recenzji lub nie ma odpowiednich kompetencji do zrecenzowania otrzymanego tekstu, winien niezwłocznie poinformować o tym Redaktora naczelnego lub odpowiednio Redaktora prowadzącego dany artykuł.
  4. Recenzent zobowiązany jest do zachowania anonimowości w zakresie otrzymanych artykułów do recenzji oraz wyników recenzji.
  5.  Recenzent zobowiązuje się do przygotowania recenzji w sposób rzetelny i w wyznaczonym terminie. Komentarze i opinie recenzentów mają być jasne, bezstronne i treściwe. Recenzent powinien uzasadnić swoją ocenę przedstawiając własną argumentację. Jest on zobowiązany do powstrzymania się od osobistej krytyki autora.
  6. Obowiązkiem recenzenta jest identyfikacja i podanie w recenzji  publikacji, na które autor powinien był się powołać, ale tego nie uczynił, a także przekazanie Zespołowi Redakcyjnemu  informacji o nieuprawnionych zapożyczeniach,  podejrzeniu plagiatu lub autoplagiatu.
  7. Recenzent jest zobowiązany do sporządzenia recenzji w okresie 3-4 tygodnie za pośrednictwem panelu publikacyjnego, z którego korzysta Zespół Redakcyjny. W wyjątkowych sytuacjach (np. gdy  nie działa okresowo informatyczny panel publikacyjny) recenzent może sporządzić recenzję w wersji edytowalnej na udostępnionym formularzu w programie Word (zob. Instrukcja dla Recenzentów). Jeśli recenzent nie przygotuje recenzji w terminie, jest zobowiązany niezwłocznie poinformować Redaktora naczelnego, który może podjąć decyzje o przedłużeniu terminu bądź wycofaniu recenzenta.
  8. Recenzent i autor artykułu nie mogą znajdować się w zależności  o charakterze personalnym (np. stosunek pokrewieństwa) ani zawodowym (np. zależność służbowa) lub bezpośredniej współpracy naukowej albo dydaktycznej w okresie ostatnich dwóch lat poprzedzających rok przygotowania recenzji. Jeśli recenzent uzna, że zaopiniowanie pracy stoi w sprzeczności z jego interesami, zobowiązany jest zaniechać tej czynności. Wówczas jest zobowiązany bezzwłocznie przekazać taką informację w e-mailu do Redaktora naczelnego lub Redaktora prowadzącego dany artykuł.
  9. Recenzentowi, który otrzyma tekst do zrecenzowania, nie wolno wykorzystywać danych zawartych w  manuskrypcie dla własnych potrzeb.
  10. Jeśli recenzent uzna, że recenzowany artykuł narusza rażąco zasady etyki piśmienniczej/autorskiej musi poinformować o tym niezwłocznie Redaktora naczelnego ZTR, który podejmie stosowne decyzje. Recenzent jednak w recenzji powinien zawrzeć konstruktywne uwagi dotyczące artykułu.

*****************************************************************************************************

ZASADY ETYKI I DZIAŁANIA W PROCESIE WYDAWNICZYM

  1. Wydawca i Zespół Redakcyjny ZTR czuwają nad przestrzeganiem obowiązujących standardów etyki publikacyjnej oraz za­pobiegają praktykom niezgodnym z przyjętymi normami prawnymi i etycznymi.
  2. W przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania zasad etyki naukowej stosuje się procedurę zgodną ze standardami COPE opisaną na stronie www.publicationethics.org.
  3. Zgłoszenie zarzutu nierzetelności skierowane do Wydawcy ZTR musi mieć formę pisemną i zawierać dowody potwierdzające wykryte nieprawidłowości. Zgłoszenie jest kierowane do Przewodniczącego Rady Naukowej Stowarzyszenia Księgowych w Polsce.
  4. Poszczególne numery czasopisma ZTR są wydawane w formie papierowej i elektronicznej na stronie internetowej czasopisma https://ztr.skwp.pl/resources/html/cms/MAINPAGE.
  5. Po  opublikowaniu artykułu wszystkie wersje złożonego artykułu przez autora pozostają w systemie publikacyjnym.
  6. Bezzwłocznie po ukazaniu się wersji elektronicznej danego tomu ZTR wymagane dane są przekazywane do baz pełnotekstowych i indeksacyjnych, do których zostało przyjęte czasopismo.
  7. W celu zapewnienia precyzyjnych cytowań artykułów opublikowanych w wersji elektronicznej ZTR i dostępności do nich w sieci jest stosowany system identyfikacji elektronicznych publikacji naukowych według identyfikatora dokumentu elektronicznego DOI oraz czasopismo jest dostępne w systemie open access na zasadach licencji Creative Commons (CC BY–NC–ND 4.0).