Ponad dziesięć lat był prezesem Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, członkiem Organizacji od 1957 roku. Wiele lat działał jako członek, a w latach 1989-2003 przewodniczący Rady Naukowej SKwP. Niezwykle czynny na wielu polach, zarówno na niwie naukowej, społecznej,  jak i politycznej, miał bardzo bogaty życiorys.

Urodził się 13 marca 1929 r. w Stryju (ówczesne woj. lwowskie) i tam rozpoczął edukację szkolną. Lata drugiej wojny światowej przeżył w Stryju, najpierw pod okupacją niemiecką, a następnie radziecką. Jako repatrianci rodzina Messnerów wyjechała ze Stryja do Polski w marcu 1945 r. Na krótko osiedlili się w Mielcu (do października 1945 r.), a następnie – już na stałe w Gliwicach. Tu Profesor ukończył gimnazjum i Liceum Administracyjno-Handlowe, w którym uzyskał świadectwo dojrzałości w 1948 r.

Studia wyższe pierwszego stopnia podjął w październiku 1948 r. w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach na Wydziale Handlu i ukończył je w 1951 r. Tytuł magistra nauk ekonomicznych uzyskał w 1953 r. w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Krakowie. Rozprawę doktorską pt. „Rachunek kosztów produkcji wielkich pieców i kierunki jego rozwoju w polskim hutnictwie żelaza” obronił w 1961 r., a habilitował się na podstawie rozprawy pt. „Rachunek kosztów jako instrument zarządzania przedsiębiorstwem" w 1969 r.
Od ukończenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Katowicach był jej pracownikiem naukowym. W latach 1951-1972 był kolejno asystentem, starszym asystentem i adiunktem, a od 1968 r. docentem na tej uczelni, pełnił funkcję kierownika Katedry Rachunkowości Akademii Ekonomicznej w Katowicach i kierownika Katedry Rachunkowości i Finansów Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej. W latach 1972-1977 był również dyrektorem Instytutu Organizacji Przetwarzania Danych. W 1972 r. został profesorem nadzwyczajnym, a w 1977 r. – profesorem zwyczajnym. Od 1968 r. do 1975 r. piastował stanowisko prorektora Akademii Ekonomicznej w Katowicach, a w latach 1975-82 rektora tej uczelni. Jako prorektor został również radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, w latach 1980-1983 był jej przewodniczącym. W 1983 r. został wicepremierem w rządzie gen. Wojciecha Jaruzelskiego i zajmował się polityką gospodarczą. W grudniu 1985 r. objął urząd premiera, który pełnił do września 1988 r. Od 1988 r. do 1989 r. był członkiem Rady Państwa. W latach 1985-89 zasiadał również w Sejmie.

Od 1985 r. był członkiem Komisji ds. Reformy Gospodarczej (zastępca w latach 1984-85 i przewodniczący w latach 1986-89) i Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego (wiceprezes Zarządu Głównego 1971-81, wiceprzewodniczący Rady Naukowej w latach 1990-94). Od 1995 r. do 2009 r. przewodniczył Komisji Egzaminacyjnej Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, a do 2013 r. był jej wiceprzewodniczącym.

Ma na swoim koncie liczne publikacje. Autor i współautor licznych książek i publikacji z ekonomii, przede wszystkim z rachunku kosztów oraz organizacji przetwarzania danych, zastosowań informatyki w ekonomii i rachunkowości. Należą do nich m.in.: Rachunek kosztów produkcji w przedsiębiorstwie przemysłowym; Informacja ekonomiczna a zarządzanie przedsiębiorstwem; Rachunek kosztów jako instrument operatywnego zarządzania przedsiębiorstwem przemysłowym; Rachunkowość a zarządzanie przedsiębiorstwem; Organizacja przetwarzania danych; Księgowość przedsiębiorstw handlowych; Podstawy informatyki; Teoretyczne podstawy rachunkowości; Rachunkowość finansowa; Podstawy rachunkowości oraz wielu innych.

W 1986 r. prof. Zbigniew Messner otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu im. Marcina Lutra w Halle. W trakcie swojego aktywnego życia został uhonorowany wieloma odznaczeniami i nagrodami m.in. Krzyżem Komandorskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy I kl., Medalem Komisji Edukacji Narodowej, tytułem Zasłużony Nauczyciel PRL. W 1997 r. otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Środowisko księgowych, na rzecz którego działał nieprzerwanie od chwili reaktywowania Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, uhonorowało Go godnością Członka Honorowego SKwP, otrzymał również srebrną i złotą odznakę „Zasłużony w rozwoju Stowarzyszenia Księgowych w Polsce”. Profesor przez wiele lat współpracował z miesięcznikiem „Rachunkowość”, jako autor publikacji, współkształtował go jako członek Rady Programowej pisma , a także jako przewodniczący Rady Nadzorczej spółki „Rachunkowość” sp. z o.o.

Jako teoretyk rachunkowości, ale związany blisko z praktyką, brał udział w kształtowaniu i wdrażaniu regulacji polskiej rachunkowości, a także w implementacji światowych rozwiązań do krajowego prawodawstwa, m.in. jako członek Komitetu Standardów Rachunkowości, któremu przewodniczył w latach 2002-2006. Wiele uwagi poświęcał współpracy międzynarodowej Stowarzyszenia, wspierając działania SKwP m.in. w takich organizacjach, jak Międzynarodowa Federacja Księgowych (IFAC), Europejska Federacja Księgowych i Audytorów Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EFAA).

Zmarł 10 stycznia 2014 r.